Mijn Haard

Het belang van een goed rookkanaal

Artikel gepubliceerd op: 24 oktober 2008

Het lijkt zo simpel. U wilt graag een gezellig haardvuur in de huiskamer. Dus moet er een oplossing komen om de rookgassen af te voeren. U denkt misschien: ik metsel een kanaal naar boven en klaar is Kees! Helaas, daar komt heel wat meer bij kijken. Waarom een goed rookkanaal zo belangrijk is.

Wist u dat alle materialen sterk uitzetten bij verwarming? Loopt de temperatuur op van 0 tot 1000 °C, dan zetten beton en baksteen per meter 6 tot 10 millimeter uit. Bij roestvast staal is dat zelfs 15 tot 18 millimeter. Stelt u zich dat eens voor: een rookkanaal van 5 meter lengte neemt dan ineens 9 centimeter meer ruimte in! Experts in rookkanalen houden hier rekening mee. En met nog een heleboel andere zaken. De wetgeving bijvoorbeeld, en de buren.

Wetten en regels

Een schoorsteen of rookkanaal mag u niet zomaar aanleggen. En dat is maar goed ook, want er komt een stukje veiligheid bij kijken. U wilt toch ook niet dat uw huis in vlammen opgaat door onverantwoord stookgedrag van uw buren? De aanleg van een rookkanaal is dan ook gebonden aan allerlei wetten en regels. In Nederland zijn die vastgelegd in het Bouwbesluit en daarvoor aangewezen NEN-normbladen, in België in de Vlaamse Wooncode, de Besluiten van de Waalse Regering en de NBN-normbladen. Sinds 2005 is er ook Europese regelgeving voor afvoersystemen van rookgassen. De CE-markering op (de verpakking van) rookkanalen geeft aan dat deze aan de minimale eisen voldoen.

Rookgassen afvoeren

Om van uw haardvuur te kunnen genieten, moeten de rookgassen worden afgevoerd. Wat voor kanaal daarvoor nodig is, hangt van veel dingen af. De bouwtechnische staat van uw huis bijvoorbeeld, maar ook de capaciteit van de kachel. De diameter van het rookkanaal bepaalt hoe snel de rookgassen worden afgevoerd. Is die te klein, dan kan de rook niet weg en stikt het vuur in zijn eigen verbrandingsproducten. Maar bij een te grote diameter valt de trek weg en ook dan gaat het toestel uit. U begrijpt het al: het aanleggen van een goed rookkanaal is specialistenwerk. Schakel dus een vakman in. Die kan een rookgasberekening maken voor uw specifieke situatie en zo de optimale diameter bepalen. De kosten verdient u snel terug. Een rookkanaal op maat, afgestemd op uw toestel, heeft namelijk een gunstige invloed op het brandstofverbruik. En dus op uw energierekening aan het einde van de maand.

Bespaar niet op kwaliteit

Niet alleen de diameter is belangrijk, rookkanalen moeten natuurlijk ook brandveilig zijn. Ze moeten vorst-, hitte- en schoorsteenbrandbestendig zijn. Ze moeten goed trekken, veegvast zijn en - afhankelijk van de toepassing - voldoende gasdicht. Het gaat om uw eigen veiligheid en comfort. Bespaar dus niet op de kwaliteit van het product en kies voor een leverancier die een goede garantie geeft.

Het rookkanaal: gas versus hout

Toestellen op hout en op gas hebben beide zo hun eigen bijzonderheden. Dat geldt ook voor de bijbehorende rookkanalen. Een aantal verschillen op een rijtje:

• Hittebestendigheid
Het rookkanaal van een gashaard moet bestand zijn tegen temperaturen van 250 °C (open systemen, waarbij de haard lucht uit de omgeving aanzuigt) of 450 tot 500 °C (gesloten systemen, waarbij de haard de lucht rechtstreeks van buiten aanzuigt en de rookgassen direct naar buiten afvoert). Bij een houtkachel is dat 600 °C (gebruiksomstandigheden) tot wel 1000 °C (bij schoorsteenbrand). Omdat de materialen bij een gashaard lang niet zo hittebestendig hoeven te zijn, vallen de kosten van het rookkanaal bij deze toestellen over het algemeen lager uit dan bij houthaarden.

• Isolatie
Het isoleren van het rookkanaal is bij een houthaard veel belangrijker dan bij stoken op gas. Zorgt u voor een betere isolatie, dan haalt u een hoger rendement.

• Ruimte
Voor het rookkanaal van een houthaard is relatief veel ruimte nodig. Afhankelijk van de kwaliteit van het kanaal, moet ten minste 50 millimeter afstand bewaard worden tot brandbare materialen. De capaciteit van het toestel bepaalt de diameter van het kanaal: 130 tot 200 millimeter. Afhankelijk van de isolatiedikte zal de uitwendige diameter dan 205 tot 275 millimeter bedragen. Het heeft allemaal te maken met de hoge temperaturen die in een houthaard kunnen ontstaan. Hebt u minder ruimte, dan is een gashaard misschien iets voor u. De omkokering van het rookkanaal mag kleiner zijn en ook de afstand tussen de omkokering en het kanaal mag minder groot zijn (meestal 25 millimeter).

• Uitmonding
Er bestaat een uitgebreide regelgeving over de uitmonding van rookkanalen. De eisen zijn bij houtkachels ongeveer zes tot zeven keer zo zwaar als bij gaskachels. Zo moet u zorgen dat u ver genoeg van de buren wegblijft en zijn er speciale regels voor balkons. Het rookkanaal zal ook altijd in het nokgebied van het dak moeten uitmonden. Bochten scherper dan 30° zijn over het algemeen niet toegestaan. Wilt u een geveluitmonding, dan zult u dus een elektrische haard of een gesloten gashaard moeten kiezen. Deze laatste biedt, vergeleken met een houthaard, veel meer vrijheid om de plaats van de uitmonding te kiezen.

• Schoorsteenbrand
Bij het stoken van een houthaard kan het rookkanaal aan de binnenkant door roet en creosoot vervuild raken. Deze roet- en creosootvorming is de belangrijkste oorzaak van schoorsteenbranden. Op de verpakking van het rookkanaal vindt u een sticker met een CE-markering. Daarop staat ook een soort code, die begint met een T. Verderop in die code staat een G of een O. De G staat voor schoorsteenbrandbestendig, de O voor niet-schoorsteenbrandbestendig. Alleen wanneer hier een G staat, is het rookkanaal dus geschikt voor een houthaard. Voor een gashaard is een O voldoende. Deze toestellen veroorzaken nauwelijks vervuiling in het rookkanaal; schoorsteenbranden zijn hierbij dan ook een zeldzaamheid.

Volgens het boekje

Rookkanalen zijn er in allerlei materialen: van keramische buizen en chamotte tot baksteen en vuurvast beton. Hebt u uw keuze bepaald, bouw het rookkanaal dan in volgens de regels van de fabrikant. Doet u dat niet, dan bent u bij problemen zelf aansprakelijk. Schakel bij voorkeur een vakman in. Informeer ook bij de gemeente naar de benodigde vergunningen.

Met dank aan Ron Oostenenk, accountmanager Ontop B.V. en docent IMKO

www.metaloterm.com

Spotlight / Free Bell

Gemakkelijk te bevestigen aan de wand. Compact, dus hij past vrijwel overal. Er is geen enkele belemmering; met de Free Bell geniet u in alle vrijheid van een sfeervol vuur. Deze unieke hanghaard met zijn grote gebogen glazen front is een even stijlvolle als opvallende blikvanger in uw woonkamer, eetkamer, keuken, hal of zelfs slaapkamer. Misschien haalt u wel extra sfeer op het werk, met een Free Bell in uw spreekkamer. Uitgevoerd in tijdloos antraciet, klassieke koperkleur of modern roestvaststaal. Alle vrijheid om te kiezen.