Artikel gepubliceerd op: 6 februari 2008
Stoken op gas is bijzonder populair in Nederland en Vlaanderen. Maar brandstofprijzen stijgen en er duiken alarmerende berichten op over slinkende gasvoorraden. Steeds meer mensen gaan op zoek naar alternatieven voor fossiele brandstoffen. Biomassa, zoals hout, is er een van. De houthaard mag zich dan ook in een vernieuwde belangstelling verheugen. Over stoken met hout – terug van eigenlijk nooit weggeweest.
Hoewel haardhout gewoon te koop is, zijn er heel wat mensen die zelf het sprokkelen en hakken ter hand nemen. Voor hen is het onderdeel van de romantiek die aan het stoken op hout verbonden is. Johan Verbeek (43): ‘Heerlijk in de frisse buitenlucht wat stammetjes klieven op mijn vrije zaterdag. En dan ’s avonds met een goed glas wijn bij de haard genieten van het knisperende vuur. Wat is er mooier dan dat? En sinds we onze houtkachel hebben, is aan het eind van de maand ook de gasrekening minder hoog.'
Stoken op hout mag dan goedkoper zijn dan stoken op gas, wel zijn de houtprijzen enorm gestegen de laatste jaren. De Vereniging van Nederlandse Houtondernemingen noemt de prijsstijging ‘explosief'. De hogere kosten zijn deels te verklaren door een toenemende vraag in opkomende economieën als Brazilië en China – niet alleen in westerse landen gaat het economisch goed. Landen die hout eerst vooral exporteerden, gebruiken het nu meer en meer zelf. Daar komt bij dat er minder illegale kap is en houtproducerende landen in toenemende mate hun bossen duurzaam beheren. Het heeft allemaal invloed op het aanbod van hout, en dus op de prijs. Met hout uit eigen tuin bent u natuurlijk het goedkoopste uit. Maar ook als u haardhout koopt, is het een relatief voordelige energiebron.
Hout stoken heeft nog wel eens een slechte reputatie. Mensen met luchtwegproblemen en jonge kinderen kunnen last hebben van de roetdeeltjes die vrijkomen. Vooral bij open haarden en oude houtkachels is dit het geval. Echter, de nieuwe generatie houtkachels en -haarden heeft een sterk verbeterde technologie met een optimale verbranding. Kiest u voor een gesloten systeem met secundaire verbranding, dan worden de vrijkomende gassen - voor ze door de schoorsteen naar buiten verdwijnen - volledig verbrand. Zo worden alle brandbare gassen benut voor verwarming: de uitstoot is lager, het rendement hoger. Last met de buren voorkomt u ook door uw schoorsteen tijdig te laten vegen: minimaal één keer per jaar. Dit is tevens belangrijk ter voorkoming van schoorsteenbrand. Stook daarnaast altijd met luchtdroog, onbehandeld hout (dus ook zonder verfresten). Dan komen er geen schadelijke stoffen vrij.
Het milieu heeft weinig te lijden van het stoken met hout. Door het gebruik van fossiele brandstoffen, zoals aardgas, olie en kolen, neemt de opwarming van de aarde toe. De keuze voor hout daarentegen, past prima bij het streven naar minder broeikaseffect. Hout stoken is CO2 - en dus klimaatneutraal. De uitstoot van CO2 is bij verbranding niet hoger dan wanneer het hout in de natuur zou vergaan; het is een gesloten CO2 -kringloop. Bovendien is hout een duurzame, ecologisch hernieuwbare grondstof: het raakt niet uitgeput. Veel houtproducenten planten meer bomen aan dan dat ze weghalen. Met het oog op het milieu wijst de overheid nog op het belang van een kachel met de juiste capaciteit. Hoe hoger het rendement, hoe meer warmte het toestel levert, hoe lager de milieubelasting.
Ook nieuwe ontwikkelingen dragen bij aan de revival van het stoken op hout. Zo zien we steeds meer pelletkachels. Als brandstof gebruiken ze gedroogd hout dat onder hoge druk tot cilindervormige korrels is samengeperst. Met een rendement van meer dan 80% zijn ze vriendelijk voor het milieu... en de portemonnee. Stookt u hout in speksteenkachels, dan kunt u een nog hoger rendement halen (75-95%). Deze kachels nemen de warmte namelijk snel op en geven die langzaam weer af. Enkele uren branden, is voldoende om er een hele dag lekker warmpjes bij te zitten.
Nieuw in de haardenwereld zijn kachels die zijn aan te sluiten op de centrale verwarming. Ook dit is een manier om flink te besparen op stookkosten. In plaats van warmte door de schoorsteen te laten verdwijnen, wordt deze gebruikt om het water van de cv-installatie op te warmen. Het past perfect bij het streven naar een volledige verbranding. Henrie Kerkvliet, energieadviseur bij Nuon: 'Hoeveel je bespaart, hangt uiteraard af van hoe vaak je stookt. Bij een flink gebruik kun je wel 500 tot 600 kuub gas per jaar besparen. Met de huidige gasprijs komt dat neer op zo'n 400 à 500 euro.'
Vriendelijk voor portemonnee en milieu. Het zijn twee redenen dat mensen hout als brandstof kiezen. Maar los van deze voordelen, kan er natuurlijk weinig op tegen de gezelligheid en het avontuur bij het stoken van een houtvuur.
Zie ook: