Mijn Haard

De haard in de literatuur

Artikel gepubliceerd op: 6 februari 2008

Vuur, kachels, de haard – boeken kun je erover vol schrijven. En dan niet alleen met praktische informatie. Vele schrijvers en dichters uit binnen- en buitenland lieten zich inspireren door de haard. Vaak gaat het daarbij om warmte en gezelligheid, maar ook op heel andere, verrassende manieren is de haard in boeken belicht. De redactie van mijn haard maakte een selectie.

Heerlijk is een open haard!

In de werken van Godfried Bomans (1913-1971) duikt nogal eens een haard op. Meestal zijn het terloopse vermeldingen die de sfeer beschrijven. Maar in 1955 wijdde hij een volledig artikel aan de open haard. Het kreeg als titel mee: “Niets kan op tegen ’n open haard.” Bomans begint zijn verhaal met een merkwaardigheid in de theorie van Charles Darwin. De man zou iets over het hoofd hebben gezien, namelijk: ‘de merkwaardige neiging van mensen om in vuur te kijken’. Vervolgens beschrijft hij op geheel eigen wijze hoe de man des huizes, soms onder doorzichtige voorwendsels, zich de taak van het ‘vuurtje stoken’ toe-eigent. In het beste geval mogen de overige gezinsleden even helpen een haardblok op te tillen. Bomans eindigt zijn stuk met de voldoening van pa op het moment suprême:

(...) Als dan eindelijk de dikke ploert in lichterlaaie staat en de ganse haard één vuurzee is, draait Pa zich voor de laatste maal om. Hij is nu koperkleurig. Zwarte strepen roet lopen dwars over zijn door de hitte misvormde trekken. “Niets,” zegt hij voldaan, “niets kan er op tegen ’n open haard.” En zo is het.

"Niets kan op tegen 'n open haard" is opgenomen in Werken VII. De Boekerij - ISBN 9789022521311 - € 45

Kachelzwarte nonsens

Edward Arnold bekijkt de haard van een heel andere kant. Hij schreef het volgende nonsensgedicht:

Mijn broertje Piet, met zijn nieuwe das,
viel in het vuur, en verbrandde tot as.
’t Wordt kil in de kamer, de kachel gaat roken.
Toch vind ik het hard om mijn Pietje te poken.

Dit kwatrijn (de vertaling is van Gerrit Komrij) is opgenomen in Perplexicon - Het abc van de nonsens. Het staat daarin - heel toepasselijk - onder het kopje 'zwarte humor'.

Perplexicon - Het abc van de nonsens Nijgh & Van Ditmar - ISBN 9789038840277 - € 29,90

Onvermoede krachten

Ooit geweten dat een kachel een enorme krachtbron kan zijn? Dat geldt in elk geval voor Wanja, een luie Russische boerenzoon en hoofdpersoon in het jeugdboek Sterke Wanja van Otfried Preussler. Hoewel, misschien moeten we de kachel als belangrijkste personage zien. Eerst moet Wanja zeven jaar lang op een kachel liggen en zonnepitten eten tot hij zo sterk is dat hij het dak van het huis kan tillen. Een oude man voorspelt hem dat hij dan ooit tsaar van Rusland wordt. Als de zeven jaren om zijn, begint hij aan een lange, spannende tocht naar de Witte Bergen. Onderweg zingt Wanja uit volle borst zijn kachellied:

Zeven jaar lag
Luie Wanja
Op de kachel,
Hoi!
IJzersterk werd
Luie Wanja
Op die kachel,
Hoi!

Wanja verslaat enge monsters, gemene rovers en zelfs een knekelheks die zich voortbeweegt op een 'kachel-op-kippenpoten'. Na vele gevaarlijke opdrachten wordt Wanje ten slotte tsaar van het Russische rijk. - Waar een kachel al niet goed voor is!

Sterke Wanja Lemniscaat - ISBN 9789060693513 - € 12,95

Alternatieve brandstof

Een boekje lezen bij de haard, vele mensen weten het te waarderen. Maar Herman Finkers ziet het natuurlijk net even anders. Hij gaf een van zijn boeken de titel: Verhalen voor in het haardvuur. Spreekt zijn humor u niet aan? Zie het dan als alternatieve brandstof. Het bevat 'de meest brandbare teksten uit zijn theaterprogramma'.

Verhalen voor in het haardvuur Thomas Rap - ISBN 9789060053973 - € 8,50

terug naar overzicht

Spotlight / Free Bell

Gemakkelijk te bevestigen aan de wand. Compact, dus hij past vrijwel overal. Er is geen enkele belemmering; met de Free Bell geniet u in alle vrijheid van een sfeervol vuur. Deze unieke hanghaard met zijn grote gebogen glazen front is een even stijlvolle als opvallende blikvanger in uw woonkamer, eetkamer, keuken, hal of zelfs slaapkamer. Misschien haalt u wel extra sfeer op het werk, met een Free Bell in uw spreekkamer. Uitgevoerd in tijdloos antraciet, klassieke koperkleur of modern roestvaststaal. Alle vrijheid om te kiezen.

lees meer