Mijn Haard

Fijnstof - uitstoot lager door verstandig stoken

Artikel gepubliceerd op: 6 februari 2008

Bouwprojecten worden stilgelegd, wegverbredingen uitgesteld. In sommige gemeentes geldt een verbod op het stoken met hout. Er zijn nieuwbouwwijken waar de aanleg van rookkanalen niet is toegestaan. Het heeft allemaal te maken met fijnstof. De Europese Unie heeft regels opgesteld om de hoeveelheid fijnstof in de lucht te verminderen. De haardenbranche draagt hier, door het ontwikkelen van nieuwe technieken en goede voorlichting aan de consument, een steentje aan bij.

Het ene fijnstof is het andere niet

Fijnstof heeft lang niet altijd een menselijke oorzaak. Aan maar liefst 55% van de totale hoeveelheid fijnstof in de lucht ligt een natuurlijke bron ten grondslag. Eric Smit, product development engineer bij Interfocos, leverancier van Barbas- en Bellfires-haarden : "Fijnstof is er in allerlei soorten. Het is een verzamelbegrip voor allerlei soorten deeltjes, zowel vloeibaar als vast, met een grootte van minder dan 10 micrometer (PM10), die variëren in schadelijkheid. Wie aan zee woont, krijgt met fijnstof te maken in de vorm van zeezout. Dit veroorzaakt minimale schade. Het andere uiterste is fijnstof afkomstig van bijvoorbeeld dieselmotoren, dat circa vijf keer zo schadelijk is als moderne, goed gestookte houtkachels."

Schadelijk voor de gezondheid

Fijnstof bestaat in verschillende maten. Deeltjes kleiner dan 10 micrometer worden aangeduid met de term PM10. PM staat voor het Engelse ‘particulate matter'. Deeltjes kleiner dan 2,5 micrometer noemen we PM2,5. Er zijn zelfs deeltjes kleiner dan 0,1 micrometer. Het probleem met fijnstof is dat de deeltjes doordringen tot diep in de luchtwegen. Ze zijn zo klein dat ze niet gefilterd worden door de slijmvliezen in de neus-, mond- en keelholte. Vooral jonge kinderen en mensen met luchtwegproblemen kunnen er last van hebben.

Bronnen van fijnstof

Het verkeer is de grootste bron van fijnstof (circa 41% van de totale hoeveelheid door mensen veroorzaakt). Uitlaatgassen (vooral van wagens die op diesel rijden), de slijtage van wegen en autobanden, het draagt er allemaal aan bij. Ook landbouw (20%) en industrie (22%) hebben een flink aandeel. Elektriciteitscentrales, industriële stookinstallaties, de opslag van graan of kolen, enzovoort. Consumenten nemen 8% van het totaal voor hun rekening. Daarbij kunt u denken aan de barbecue in uw tuin of het stoken van de open haard of houtkachel. Overigens zijn het niet zozeer de asdeeltjes zelf die schadelijk zijn, maar vooral ook de paks (polycyclische aromatische koolwaterstof) die zich aan het minerale asdeeltje binden.

Haardenbranche werkt aan verlaging fijnstofemissie

Zowel overheid als bedrijfsleven spant zich in om de hoeveelheid fijnstof drastisch te verminderen. De overheid doet dit onder meer door subsidies, belastingvoordelen voor roetfilters, het gebruik van aardgas in plaats van olie en het stimuleren van milieuvriendelijke technieken. Ook de haardenbranche neemt hierin haar verantwoordelijkheid. "We bagatelliseren de problematiek zeker niet", verduidelijkt Eric Smit. "Wel werken we keihard om het probleem te tackelen en de fijnstofemissie te reduceren." Belangrijkste wapenfeit hierbij is de optimalisering van de verbranding van houtkachels. Doordat vrijkomende gassen in een aparte, tweede ruimte opnieuw tot verbranding worden gebracht, is het rendement van het toestel groter en de fijnstofemissie lager. Ook het aanbrengen van (keramische) filters in de verbrandingsruimte en ‘nageschakelde technieken' (bijvoorbeeld het plaatsen van een filter in de schoorsteen), dragen hieraan bij.

Verstandig en milieubewust stoken

"Het is een illusie dat fijnstof bij houtstook tot nul te reduceren is," zegt Eric Smit, "maar fabrikanten hebben de emissie bij houtkachels al drastisch weten te verlagen. Moderne houtkachels hebben een 90% lagere fijnstofemissie dan in 1975 het geval was."

Stookt u op hout? Dan kunt u zelf veel doen om nadelige gevolgen voor de luchtkwaliteit te beperken:

• Gebruik schoon en luchtdroog hout (laat het voor gebruik 1½ tot 2 jaar drogen).
• Gooi de kachel niet helemaal vol: één laag hout is vaak al genoeg.
• Stook niet bij mist of windstil weer. De rook slaat dan snel neer, wat buren overlast kan bezorgen.
• Volg de stookinstructies uit de handleiding van uw houtkachel op.
• Vermijd open haardvuren. Daarbij is het rendement laag en de emissie van onder andere fijnstof hoog.
• Bekijk het CE-keurmerk. Dit zogenaamde ‘typeplaatje' geeft aan hoe hoog rendement en emissie van het toestel zijn. U vindt het keurmerk op de achterzijde van het toestel of op het deurtje van de aslade.
• Laat op tijd de schoorsteen vegen (richtlijn: eenmaal per jaar). In geval van schoorsteenbrand kan de verzekeringsmaatschappij hier een bewijs van eisen.
• Koop een toestel dat past bij de ruimte die u wilt verwarmen (zie de grafiek hieronder). Bij een kachel die niet op vol vermogen brandt, is de verbranding slechter en zijn alle emissies - dus ook die van fijnstof - hoger.

Zie ook:

• Rendementslabel voor houtkachels
• www.milieuinfo.be
• www.milieuloket.nl - zoek op ‘fijn stof'
• www.astmafonds.nl - zoek op ‘fijn stof'
• www.vrom.nl - dossier ‘Haarden en kachels'
• www.tno.nl

Spotlight / Free Bell

Gemakkelijk te bevestigen aan de wand. Compact, dus hij past vrijwel overal. Er is geen enkele belemmering; met de Free Bell geniet u in alle vrijheid van een sfeervol vuur. Deze unieke hanghaard met zijn grote gebogen glazen front is een even stijlvolle als opvallende blikvanger in uw woonkamer, eetkamer, keuken, hal of zelfs slaapkamer. Misschien haalt u wel extra sfeer op het werk, met een Free Bell in uw spreekkamer. Uitgevoerd in tijdloos antraciet, klassieke koperkleur of modern roestvaststaal. Alle vrijheid om te kiezen.