Mijn Haard

Het Nederlands Kachelmuseum

Artikel gepubliceerd op: 8 juli 2008

Alkmaar is een sfeervolle stad. Niet alleen vanwege de beroemde kaasmarkt die er wekelijks plaatsvindt, maar ook omdat het Nederlands Kachelmuseum er gevestigd is. U vindt er een prachtige collectie oude en nieuwe kachels: sfeermakers bij uitstek.

Wat is er te zien?

Drie verdiepingen, zeven zalen, je bent er zo een-twee-drie niet uitgekeken. Het Kachelmuseum biedt een kijkje in de geschiedenis van kachels en fornuizen, van 1875 tot nu. Uitbundig versierde jugendstilhaarden, klassieke zwarte kolenhaarden uit de jaren vijftig, maar ook hedendaagse kachels met een strakke vormgeving. Die brandden natuurlijk niet allemaal op dezelfde brandstof. Ook daaraan besteedt het museum aandacht: hout, gas, elektriciteit, petroleum ... snuif er de geur van vroeger op.

Noodzakelijke warmte

Zorgen voor warmte, dat was de belangrijkste taak van de kachel. Lange tijd was die dan ook onmisbaar in het dagelijks leven. De kachel vormde vaak het middelpunt in huis en vooral in de koude maanden waren mensen blij dat ze het niet zonder hoefden te stellen. Het stoken van de kachel was een dagelijks terugkerend werkje. Ook professioneel vervulden kachels een rol. Zo vindt u in het museum een heel schattig, 19de-eeuws strijkkacheltje dat jarenlang intensief gebruikt werd in een Alkmaarse strijkerij. Het hield acht strijkbouten warm. Was het ene ijzer afgekoeld, dan was het volgende aan de beurt. Door de kachel waren de strijkijzers altijd op de juiste temperatuur.

Stoken en koken

Behalve als verwarming gebruikten veel mensen hun kachel ook om op te koken. Het museum belicht dit van alle kanten. Warmhoudplaatjes, scheepskacheltjes, een warmwaterkraantje aan een fornuis ... mensen verzonnen heel inventieve dingen om het zichzelf gemakkelijk te maken in huis. Toen in de jaren zestig de centrale verwarming populair werd, verdrong die de kachel van zijn belangrijke plaats. Deze jaren herleven in de Tuinkamer, waar oranje emaillen pannen de gasfornuizen sieren.

Pannenkoekjes in poppenformaat

Bent u vergeten hoe cokes eruitziet? In Alkmaar kunt u uw geheugen opfrissen. Kolen, antraciet, turf, cokes ... u kunt het er allemaal nog eens bekijken. Leuk zijn ook de attributen die er tentoongesteld zijn: haardstellen en kolenkitten, maar bijvoorbeeld ook pyrogènes. Dit laatste zijn handige hulpmiddeltjes om lucifers mee aan te steken. De bovenste verdieping van het museum herbergt enkele poppenfornuisjes. Daarin konden kinderen met hout, petroleum of metablokjes een echt vuurtje stoken. Leuk voor pannenkoekjes in poppenformaat.

Tentoonstelling ‘Warm in Alkmaar'

Tot 1 april 2009 kunt in het museum ‘Warm in Alkmaar' bekijken. Deze tentoonstelling belicht het verdwenen beroep van brandstoffenhandelaar, met het vergrootglas op Alkmaar en omgeving. Het manchester jasje van de kolenboer, foto's van turfschuiten, kolenkachels, het komt allemaal aan bod. In het boekje Dag en nacht bereikbaar - want dat waren ze - komen de brandstoffenhandelaren zelf aan het woord.

Monumentaal pand aan de Bierkade

Het Nederlands Kachelmuseum is gevestigd aan de Bierkade in Alkmaar, in een monumentaal 18de-eeuws pand. Verwarmings- en sanitairgroothandel Vegro kocht het in 1992 om er de kachelverzameling van zijn oprichter in onder te brengen. "Eens in de twee weken biedt er wel weer iemand een oude kachel bij ons aan", zegt Maria van Vlijmen, conservator van het museum. En zo blijft het Kachelmuseum alleen maar interessanter worden.

Het Nederlands Kachelmuseum is het hele jaar geopend op zondag van 12.00 tot 16.00 uur. Van 1 april tot 1 oktober kunt u er ook terecht op vrijdag van 12.00 tot 16.00 uur. Toegang: € 2 (Pas-65: € 1). Gratis toegang voor Museumkaart-houders en kinderen tot 12 jaar.

Spotlight / Free Bell

Gemakkelijk te bevestigen aan de wand. Compact, dus hij past vrijwel overal. Er is geen enkele belemmering; met de Free Bell geniet u in alle vrijheid van een sfeervol vuur. Deze unieke hanghaard met zijn grote gebogen glazen front is een even stijlvolle als opvallende blikvanger in uw woonkamer, eetkamer, keuken, hal of zelfs slaapkamer. Misschien haalt u wel extra sfeer op het werk, met een Free Bell in uw spreekkamer. Uitgevoerd in tijdloos antraciet, klassieke koperkleur of modern roestvaststaal. Alle vrijheid om te kiezen.